single.php
. . . lachgas Hoe schadelijk is lachgas?

Hoe schadelijk is lachgas?

De afgelopen jaren is er bijzonder veel te doen geweest over lachgas. In het nieuws zijn verschillende voorbeelden voorbij gekomen van mensen die zeer grote hoeveelheden lachgaspatronen per dag/week hebben gebruikt en kampen met de gevolgen van zenuwschade (als gevolg van vitamine B12 tekort). Maar hoe vaak komt dit voor en hoe ernstig zijn de gevolgen?

Het risico van lachgasgebruik voor de gezondheid van een individu is niet heel groot. Bij recreatief gebruik zijn de risico’s beperkt. Het risico voor de volksgezondheid in het algemeen is matig tot groot. Toch is het niet eenvoudig een grens aan te geven waaronder recreatief gebruik veilig zou zijn. Lachgas wordt veel gebruikt, door verschillende bevolkingsgroepen (een op de vijf jongvolwassenen van 20-24 jaar heeft ooit lachgas gebruikt). Jonge en onervaren gebruikers en mensen met een laag vitamine B12-niveau, zoals vegetariërs, zijn gevoeliger voor schadelijke effecten. Tot slot worden er meerdere keren per jaar meldingen gemaakt van acute neurologische schade na intensief lachgasgebruik. Ook spraken Brandwondencentra van ernstige vrieswonden. Gebruikers die ballonnen vullen met een grote lachgastank, klemden die tussen de benen en kregen door onoplettendheid levenslange littekens door bevriezingsletsel.

Feiten over risico’s

Reden genoeg om de feiten nog eens op een rijtje te zetten. Over de werking en gezondheidsrisico’s van lachgas is al wel het een en ander bekend. In 2016 publiceerde het RIVM op verzoek van de Voedsel en Warenautoriteit een rapport over de gezondheidsrisico’s van lachgas. Hierin gaven zij aan dat er bij recreatief gebruik geen nadelige gezondheidseffecten te verwachten zijn. Daarbij werden mogelijke ongelukken door verkeerd gebruik buiten beschouwing gelaten (RIVM, 2016). Eind 2019 verscheen een nieuwe risicotaxatie over lachgas door het CAM (Coördinatiepunt Assessment en Monitoring nieuwe drugs). Zij beoordeelden het risico voor de volksgezondheid matig tot groot.

Belangrijkste conclusies

De directe risico’s en de effecten op lange termijn (bekend uit de literatuur):

  • Bevriezingsverschijnselen aan handen en vingers, maar ook aan benen bij het vullen van ballonnen, of zelfs aan mond en/of longen bij directe inademing vanuit de gasfles. 
  • Duizeligheid en flauwvallen (4,4% van de gebruikers hebben dit ervaren (internationaal onderzoek) en eventueel daarop volgend letsel door de val (2,1% van de gebruikers).
  • Het is niet eenvoudig een grens aan te geven waaronder recreatief lachgasgebruik veilig zou zijn. Bij eenmalig excessief gebruik van meer dan 50 ballonnen zijn ongelukken gemeld, maar ook beperkt gebruik kan bijwerkingen hebben.
  • Een op de drie gebruikers meldt ongewenste effecten zoals hoofdpijn, duizeligheid en tintelingen in handen en voeten. Deze gebruikers geven aan vijf tot tien ballonnen te hebben gebruikt. 
  • Tintelingen en een doof gevoel in armen en benen kunnen tekenen zijn van neurotoxiciteit en dienen te worden opgepikt als een alarmsignaal.
  • Ook zijn verschillende groepen extra kwetsbaar, dat wil zeggen dat ze mogelijk bij eenmalig gebruik al klachten kunnen krijgen: minderjarigen, vrouwen in de vruchtbare leeftijd, mensen met hart- en vaat aandoeningen en mensen met een laag vitamine B12 gehalte, zoals vegetariërs. Vooral veganisten lopen sneller risico op het ontwikkelen van dit tekort doordat vitamine B12 doorgaans gehaald wordt uit vlees, vis, melk en eieren. In mindere mate geldt dit voor vegetariërs, vooral wanneer zij zuivelproducten mijden. 
  • Er zijn aanwijzingen dat lachgas invloed heeft op het rijpend zenuwstelsel in het puberbrein. Dit is (nog) geen feit, maar men neemt de aanwijzingen ernstig op.
  • Bij veel en vaak lachgasgebruik kan er een tekort aan vitamine B12 ontstaan. Dit leidt tot veel soorten klachten zoals neurologische uitvalverschijnselen of verlammingsverschijnselen. Meestal is deze schade behandelbaar met vitamine en fysiotherapie. Soms is er ook blijvende schade. Deze patiënten blijven last houden van spierzwakte, verminderde balans, verminderde conditie en sensibiliteitsstoornissen (bijvoorbeeld tintelingen, een dof gevoel of koud gevoel in handen en/of voeten).
  • Lachgas kan geestelijk verslavend zijn. Je wilt dan telkens weer lachgas gebruiken (craving). Er lijkt een zeer kleine groep te zijn die daardoor een extreem gebruikerspatroon laat zien.

Lachgas bij medische toepassing

  • De reden dat er via het medisch gebruik van lachgas minder klachten zijn komt doordat er zuurstof wordt toegevoegd aan het lachgas. Daardoor wordt in ieder geval zuurstofgebrek in de hersenen voorkomen en mogelijk ook andere schadelijke gevolgen.
  • De hoeveelheid lachgas die tijdens een medische ingreep gebruikt wordt is minder dan de extreme hoeveelheden die acute neurologische schade veroorzaken.
  • Het blijft vaak bij een eenmalige ingreep en is er dus geen sprake van chronisch gebruik. Als lachgas tijdens een ingreep langdurig (2-4 uur lang) wordt toegediend, kunnen verschijnselen zoals versnelling van ademhaling en hartslag, hartritmestoornissen, verhoogde bloeddruk, acuut hartfalen, pupilverwijding, extreem zweten en soms spontane spiersamentrekking optreden.

Dus ook in de medische wereld is men (via uitgebreid wetenschappelijk onderzoek) bekend met de mogelijke forse neveneffecten van lachgas. Tegenwoordig maakt men bij langere ingrepen gebruik van andere narcosemiddelen. Bij kortdurende ingrepen (tandarts) wordt nog wel lachgas gebruikt.

Stel een vraag
Do NOT follow this link or you will be banned from the site!
Vergroot lettertype
Scroll naar top