Wat is procaïne?

Cocaïne wordt vaak gemengd met andere middelen. Dit heet versnijden. Tot en met 2023 werd cocaïne vaak versneden met levamisol. Maar sinds 2024 wordt naast levamisol ook procaïne regelmatig gevonden in cocaïne door de Nederlandse drugstestservice.

Ook werden in 2024 enkele labs opgerold waar veel procaïne werd gemaakt¹Zoals te lezen is op de site van de politie in dit stuk en dit stuk. De labs maakten dit waarschijnlijk om cocaïne mee te versnijden.

Waarom wordt cocaïne versneden met procaïne?

Procaïne lijkt op cocaïne. Het is een wit poeder. Ook kan het net zoals coke een verdovend gevoel geven op de plek in de neus of mond. Omdat procaïne goedkoper is dan cocaïne wordt het daarom door dealers gemengd met cocaïne. Het mengen van cocaïne met procaïne zorgt er daardoor voor dat een dealer meer aan de cocaïne kan verdienen.

Hoe werkt procaïne en wat zijn de effecten?

Het belangrijkste effect van procaïne is pijn verminderen. Als procaïne als medicijn wordt gebruikt wordt het meestal geïnjecteerd in de huid. Bijvoorbeeld in het gebit bij de tandarts. Maar dit gebeurt bijna nooit meer in Nederland omdat er betere pijnstillers zijn. Bijvoorbeeld lidocaïne.

Iemand die procaïne snuift omdat het door cocaïne gemengd is krijgt net als bij een injectie een verdoofd gevoel. Dat verdovende gevoel heeft iemand dan in de neus. Maar procaïne zorgt niet voor de prettige effecten zoals bij cocaïne. Het verdooft dus alleen.

Iemand die niet weet dat procaïne voor deze effecten kan zorgen kan denken dat het “goede” coke is. Er zijn namelijk mensen die denken dat pure coke kunt herkennen aan het verdovende gevoel in de neus. Alleen de drugs testservice kan onderzoeken hoe puur iemands cocaïne is.

Als coke versneden is met procaïne is de drug waarschijnlijk niet veel gevaarlijker dan pure cocaïne. De grootste risico’s worden namelijk veroorzaakt door cocaïne zelf of door hele hoge doseringen procaïne. Wel komen er een paar nieuwe risico’s bij. Deze risico’s tellen op bij de bestaande risico’s van coke zoals hartproblemen, hoofdpijn en uitputting:

• Coke zorgt ervoor dat de bloeddruk en hartslag stijgen. Procaïne zorgt ervoor dat de bloeddruk en hartslag dalen. Het is niet duidelijk wat de combinatie doet voor het hart.

• Een heel klein deel van de mensen is allergisch voor procaïne. Als het lichaam de procaïne opruimt ontstaat er een nieuwe stof (para-aminobenzoëzuur). De mensen die er allergisch voor zijn kunnen door deze nieuwe stof moeite krijgen met ademen en uitslag en zwellingen krijgen.

• Hoge doseringen (overdosering) of heel vaak lagere doseringen van procaïne binnenkrijgen kan zorgen voor heftige bijwerkingen. Iemand voelt zich dan angstig en misselijk. Er kunnen dan epileptische aanvallen optreden, problemen met ademen en problemen met het hart. In een ernstig geval is dit dodelijk.

Wat zegt de wet over procaïne?

Procaïne staat niet vermeld op Lijst I of Lijst II van de Opiumwet. Dit betekent dat het niet wordt beschouwd als een harddrug of softdrug. Wanneer procaïne als medicijn wordt gebruikt, valt het onder de Geneesmiddelenwet.

Maar als iemand grote hoeveelheden procaïne bezit, vervoert of verkoopt, kan het alsnog onder de Opiumwet vallen. In dat geval zal een rechter beoordelen of er sprake is van betrokkenheid bij de voorbereidingen voor het versnijden van drugs²Zoals te lezen is in deze, deze en deze uitspraak van de rechtbank.