Drugsinfo

Alles over drugs, risico's en gezondheid

Antwoord

Categorie
Overige middelen
Ingestuurd op
23-mei-2019

Vraag:

Hoe schadelijk is lachgas nou echt?

Antwoord:

De afgelopen jaren is er bijzonder veel te doen geweest over lachgas. In het nieuws zijn verschillende voorbeelden voorbij gekomen van mensen die zeer grote hoeveelheden lachgaspatronen per dag/week hebben gebruikt en kampen met de gevolgen van zenuwschade (als gevolg van vitamine B12 tekort). Maar hoe vaak komt dit voor en hoe ernstig zijn de gevolgen? 

Het gebruik van lachgas is de laatste jaren toegenomen. Uit de Nationale Drug Monitor blijkt dat één op de twintig volwassenen ooit lachgas heeft gebruikt. De piek ligt bij de jongvolwassenen in de leeftijdsgroep 20-24 jaar, waar één op de vijf ooit lachgas gebruikt heeft. Er worden weliswaar zelden, maar toch een aantal keer per jaar meldingen gemaakt van acute neurologische schade na intensief lachgasgebruik. Ook spraken Brandwondencentra van ernstige vrieswonden. Gebruikers die ballonnen vullen met een grote lachgastank, klemden die tussen de benen en kregen door onoplettendheid levenslange littekens door bevriezingsletsel. 

Reden genoeg om de feiten nog eens op een rijtje te zetten. Over de werking en gezondheidsrisico’s van lachgas is al wel het een en ander bekend. In 2016 publiceerde het RIVM op verzoek van de Voedsel en Warenautoroteit een rapport over de gezondheidsrisico’s van lachgas. Hierin gaven zij aan dat er bij recreatief gebruik, gedefinieerd als vijf tot tien ballonnen (=patronen) lachgas per keer en maximaal één keer per maand, geen nadelige gezondheidseffecten te verwachten zijn. Daarbij zijn mogelijke ongelukken door verkeerd gebruik buiten beschouwing gelaten (RIVM, 2016). In de zomer van 2019 komt er een nieuwe risicotaxatie over lachgas door het CAM (Coördinatiepunt Assessment en Monitoring nieuwe drugs).

Dit zijn de directe risico’s en de effecten op lange termijn (bekend uit de literatuur):
  • Bevriezingsverschijnselen aan handen en vingers, maar ook aan benen bij het vullen van ballonnen, of zelfs aan mond en/of longen bij directe inademing vanuit de spuitfles. 
  • Duizeligheid en flauwvallen (4,4% van de gebruikers hebben dit ervaren (internationaal onderzoek) en eventueel daarop volgend letsel door de val (2,1% van de gebruikers).
  • Gebruikers rapporteren tijdens en kort na gebruik uiteenlopende klachten zoals ernstige hoofdpijn, duizeligheid, verminderde oriëntatie, wazig zien, verwardheid, hallucinaties en vervormingen van de werkelijkheid in beeld en geluid, misselijkheid en overgeven. Al deze klachten zijn deels te verklaren door (herhaaldelijk) kortdurend zuurstoftekort.
  • Er zijn aanwijzingen dat lachgas invloed heeft op het rijpend zenuwstelsel in het puberbrein. Dit is (nog) geen feit, maar men neemt de aanwijzingen ernstig op.
  • Neurologische schade na zwaar gebruik (50-100 ballonnen in 3 uur) of na lang frequent gebruik (dagelijks 10-20 ballonnen, 10 dagen lang). Het gevolg van dit soort extreem gebruik is een vitamine B12 deficiëntie. Dit leidt tot veel soorten klachten zoals neurologische uitvalverschijnselen of verlammingsverschijnselen. Meestal is deze schade behandelbaar met vitamine en fysiotherapie. Soms is er ook blijvende schade. Deze patienten blijven last houden van spierzwakte, verminderde balans, verminderde conditie en sensibiliteitsstoornissen (bijvoorbeeld tintelingen, een dof gevoel of koud gevoel in handen en/of voeten).
  • Lachgas kan geestelijk verslavend zijn. Je wilt dan telkens weer lachgas gebruiken (craving). Er lijkt een zeer kleine groep te zijn die daardoor een extreem gebruikerspatroon laat zien.
Wat betreft de vraag waarom er dan niet veel meer schade door lachgas, gedoseerd tijdens medische ingrepen, is vastgesteld, kan het volgende worden gezegd:
  • De reden dat er via het medisch gebruik van lachgas minder klachten zijn komt doordat er zuurstof wordt toegevoegd aan het lachgas. Daardoor wordt in ieder geval zuurstofgebrek in de hersenen voorkomen en mogelijk ook andere schadelijke gevolgen.
  • De hoeveelheid lachgas die tijdens een medische ingreep gebruikt wordt is minder dan de extreme hoeveelheden die acute neurologische schade veroorzaken.
  • Het blijft vaak bij een eenmalige ingreep en is er dus geen sprake van chronisch gebruik. Als lachgas tijdens een ingreep langdurig (2-4 uur lang) wordt toegediend, kunnen verschijnselen zoals versnelling van ademhaling en hartslag, hartritmestoornissen, verhoogde bloeddruk, acuut hartfalen, pupilverwijding, extreem zweten en soms spontane spiersamentrekking optreden.
Dus ook in de medische wereld is men (via uitgebreid wetenschappelijk onderzoek) bekend met de mogelijke forse neveneffecten van lachgas. Tegenwoordig maakt men bij langere ingrepen gebruik van andere narcosemiddelen. Bij kortdurende ingrepen (tandarts) wordt nog wel lachgas gebruikt.

Al met al is de berichtgeving over de gevaren van lachgas niet overtrokken. De media belichten verschillende mogelijke gevaren waarvan de gebruiker niet altijd op de hoogte is. Ook kan er na regelmatig lachgasgebruik een nonchalance ontstaan over de gevolgen en gevaren van het gebruik, waarop zwaarder en/of frequenter gebruik kan volgen met andere risico’s dan licht gebruik.


Zoek opnieuw
Stel je vraag